|
|
|
Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej
|
|
PORZĄDKOWANIE CMANTARZA ŻYDOWSKIEGO W SIERCZY POD WIELICZKĄ
Komitet Opieki na Zabytkami Kultury Żydowskiej w porozumieniu z Gminą Wyznaniową Żydowską w Krakowie, we wrześniu 2008 r. rozpoczął prace porządkowe na cmentarzu żydowskim w Sierczy pod Wieliczką. W pracach tych uczestniczyli studenci z Katedry Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego:
Jarosław Jakubiak, Artur Kiela, Paulina Najbar, Paulina Ślęczek, Magdalena Szołucha oraz Wojciech Kmieć z Instytutu Kulturoznawstwa UJ.
Cmentarz został założony w XVIII w. Obejmuje obszar prawie 2 hektarów i nie jest ogrodzony. Do dziś na jego terenie zachowało się kilkadziesiąt nagrobków. W większości są to fragmenty macew, podstawy grobowe i podpory stojących płyt. Zachowały się także całe macewy, wykonane z piaskowca i wapienia, jednak nie jest ich wiele. Na terenie cmentarza znajduje się pomnik upamiętniający tysiąc Żydów zamordowanych przez hitlerowców w latach 1939-1942. Stoi on w miejscu zbiorowej mogiły.
Studenci Katedry Judaistyki, zainteresowani dziedzictwem polskich Żydów, wystąpili z inicjatywą uporządkowania cmentarza. Powodem była skala jego zaniedbania i zniszczenia. Cały jego teren był zarośnięty krzakami. Miejsce to służyło jako dzikie wysypisko śmieci i sprzyjało libacjom. W niektórych partiach cmentarza, trudno było stwierdzić gdzie zaczyna się jego teren, a gdzie kończy. Dużo macew było niewidocznych - bujna roślinność skutecznie je zasłaniała. Pomnik Ofiar Holocaustu był zarośnięty wysoką trawa i pokrzywami, co uniemożliwiało dostęp do niego.
Nasze prace rozłożone w czasie, dotyczyły m.in. wycięcia krzaków, zebrania starych gałęzi, wykoszeniu trawy w okolicach pomnika Ofiar Holocaustu, otworzeniu alejki prowadzącej pod niego, pozbieraniu śmieci i odczyszczeniu macew. Objęły one obszar ok. 1 ha czyli ~50% obszaru cmentarza. Zostały one przeprowadzone zgodnie z wytycznymi Komisji Rabinicznej.


HISTORIA KOMITETU
Komitet został założony dnia 2 listopada 1981 roku. Cele Komitetu tak zostały sprecyzowane przez założycieli:
W trosce o zachowanie świadectw kultury minionych wieków, a w szczególności jej pluralistycznego charakteru, podjęliśmy inicjatywę utworzenia komitetu, którego działalność obejmowałaby Kraków i jego okolice. Stulecia współistnienia kultury żydowskiej w obrębie kultury naszego narodu, zakończone tragedią hitlerowskiej eksterminacji milionów obywateli polskich, winny być utrwalone w świadomości społeczeństwa polskiego.
Jesteśmy dłużni tę pamięć milionom zamordowanych, a także tym wszystkim, których wkład w naszą kulturę jest nieprzemijalny.
Do grona założycieli należeli m.in.: Julian Aleksandrowicz, Janusz Bogdanowski, Janina Buczyńska, Tadeusz Chrzanowski, Ewa Demarczyk, Kornel Filipowicz, Szamon Luksemburg, Danuta Michałowska, ks. Mieczysław Maliński, Pelagia Potocka, Andrzej Potocki, Marta Romanowska, Izabela Samkowa, Piotr Skrzynecki, Władysław Stróżewski, Stefan Świszczowski, Kazimierz Traciewicz, Jerzy Turowicz, Janina i Maurycy Wiener, Stefan Wilkanowicz i Jacek Woźniakowski.
Komitet podejmował i podejmuje prace zarówno dla ratowania zabytków kultury żydowskiej (cmentarzy, synagog itp.), jak i dla upamiętnienia obecności Żydów w naszym mieście, w Małopolsce, a także, gdy zachodzi potrzeba, na terenie innych ziem polskich. W zakres działalności Komitetu wchodzi także przybliżenie społeczeństwu polskiemu historii, kultury i obyczajowości żydowskiej.
Pierwszym prezesem Komitetu był prof. Tadeusz Chrzanowski, potem Andrzej Potocki. Obecnie jest nim mgr Barbara Zbroja.
|
|
|